ماهيچهها منيزيم ميخواهند
يكي
از ويژگيهاي تغذيه سالم، دريافت تمام گروههاي غذايي و تامين نياز روزانه
موادمغذي مختلف است. در كل موادمغذي به تركيبهايي گفته ميشود كه در بدن
مقدار معيني از آنها اثري خاص ميگذارد و به حفظ سلامت جسماني و رواني فرد
كمك ميكند...
اين مواد مغذي از 3 گروه درشت مغذيها (كربوهيدراتها، پروتئينها و چربيها) و 2 گروه ريزمغذيها (ويتامينها و مواد معدني) تشكيل شدهاند كه در ميان موادمعدني، منيزيم يكي از مهمترينهاست كه كمبودش ميتواند علايم بسياري از جمله گرفتگي عضلات را همراه داشته باشد. «پوستر سلامت» اين هفته نيز به منيزيم و فوايد آن اختصاص دارد.
منافع منيزيم
دريافت روزانه منيزيم از طريق برنامه غذايي آثار مثبتي را به همراه دارد و در واكنشهايي مانند متابوليسم انرژي (توليد انرژي از كربوهيدراتها، چربيها و پروتئينهاي دريافتي) دخالت ميكند. اين ماده معدني در تنظيم انقباضهاي عضلاني نيز نقش دارد، باعث گشادشدن شريانها ميشود، در انتقال عصبي موثر است و در استحكام استخوانها و دندانها شركت ميكند بنابراين دريافت ناكافي منيزيم ميتواند علائمي را همراه داشته باشد و فرد را با مشكلات جسماني روبرو كند.
شرايط كمبود
شرايطي مانند داشتن رژيم غذايي متشكل از غلات تصفيهشده مانند آرد سفيد و مصرف كم سبزيها زمينه كمبود منيزيم را فراهم ميكند. فعاليتهاي شديد ورزشي، دوران بارداري و شيردهي، مصرف داروهاي مدري مانند فروزمايد و داروي شيميدرماني مانند سيسپلاتين و ملينها و استروييدها، ابتلا به ديابت، سوءجذب رودهاي و اسهال و مصرف الكل از جمله شرايطي هستند كه احتمال كمبود اين ماده مغذي را فراهم ميكنند. البته در صورتي كه فرد به بيماريهايي مانند آسم، ميگرن، فشارخون و حتي پوكي استخوان مبتلا باشد نيز نياز به اين ماده معدني در وي بالا خواهد رفت.
علائم كمبود منيزيم
علائم كمبود منيزيم شامل اسپاسم و گرفتگي عضلات، خستگي?زودرس، استرس، بياشتهايي، تهوع و استفراغ، بينظمي در ضربان قلب، افزايش تريگليسيريد و كلسترول خون، احتباس آب، اختلال در عملكرد ويتامين D و افسردگي، تحريكپذيري و اختلال در تمركز است.
منابع غذايي مناسب
غلات كامل و سبوسدار از جمله مواد غذايياي هستند كه منيزيم دارند، بنابراين مصرف 100 گرم غلات كاملي مانند گندم، جو و برنج ميتواند تا 100 ميليگرم از نياز روزانه به اين ماده معدني را تامين كند. به علاوه، آرد سويا، تخمه آفتابگردان و كدو نيز از منابع مناسب اين ماده معدني هستند. البته سوياي بوداده بهعنوان ميانوعده و حتي مغزهايي مانند بادام، فندق و دانههاي روغني مانند كنجد و سبزيهايي مانند اسفناج نيز ميتوانند تامينكننده منيزيم مورد نياز بدن باشند به اين شرط كه زياد حرارت نديده و آب فراواني براي پخت آنها مورد استفاده قرار نگيرد زيرا در اين صورت مقدار زيادي از منيزيم موجود در آنها از ميان خواهد رفت. فراموش نكنيد مقدار مورد نياز روزانه به اين ماده معدني براي مردان و زنان بالغ و سالم بين 300 تا 400 ميليگرم است و با مصرف 100 گرم سويا، بادام، فندق و تخمه آفتابگردان به ترتيب 228 ، 285، 270 و 325 ميليگرم منيزيم تامين خواهد شد. البته در صورتي كه مكمل اين ماده معدني از سوي متخصصان تجويز شود، بهتر است اين مقدار در طول روز تقسيم شود و همراه غذا به مصرف برسد.
• هشدار: افرادي كه به نارسايي كليه مبتلا هستند از آنجايي كه دفع ادراري منيزيم در آنها مختل ميشود دريافت مكمل منيزيم يا آنتياسيدها يا ملينهاي حاوي اين ماده معدني ميتواند سطح منيزيم را در خونشان افزايش دهد و علايمي مانند تهوع، استفراغ، فشارخون پايين و بينظمي در ضربان قلب را در آنها همراه داشته باشد.
گرفتگي عضلاني
گرفتگي عضلاني از مشکلاتي است که پس از فعاليت فيزيکي و ورزش طولانيمدت به دليل استفاده بيش از حد از عضلات، کمآبي بدن، فشار عضلاني يا قرارگيري در وضعيتي خاص براي مدتي طولاني بروز ميکند. معمولا ورزشکاراني که پس از ورزش، بهخصوص در هواي گرم خسته و دچار کمآبي بدن ميشوند، گرفتگي عضلات را تجربه خواهند کرد. خيلي از افرادي كه مدام دچار اين مشکل ميشوند، تصور ميکنند کمبودي از نظر موادمغذي در بدنشان به وجود آمده و به کمبود منيزيم دچار هستند، البته چنين باوري چندان هم غيرعلمي نيست. اين مشكل در دوران بارداري هم رخ ميدهد؛ ناحيه ساق پاي خانمهاي باردار از هفته بيستم (معمولا شبها) دچار گرفتگي عضلات ميشود و گاهي آنقدر درد شديد است که آنها را از خواب بيدار ميکند. با اصلاح برنامه غذايي و مصرف مکمل (با تجويز متخصص) ميتوان از شدت اين گرفتگيها كم كرد.
منبع: سلامت




دكتر بيژن فروغ استاد دانشگاه ،رئیس بخش بیمارستان فیروزگر و مدیر گروه طب فیزیکی و توانبخشی دانشگاه،موسس مرکز تحقیقات دانشگاه، عضو انجمن بین المللی درد، عضو انجمن جهانی طب فیزیکی ،عضو انجمن جهانی توانبخشی مغز و اعصاب WFNR،عضو مرکز تحقیقات ضایعات نخاعی ،عضو مرکز تحقیقات دیابت