دکتر بیژن فروغ

گرچه شكستگي لگن و بهبود آن فرآيندي طولاني و دردناك دارد كه طي آن مخاطرات زيادي در انتظار سالمند قرار دارد، يافته‌هاي جديد پزشكي نشان مي‌دهد بهبود شكستگي استخوان لگن در سالمندان خوشبين كه ديدگاه مثبتي در زندگي دارند، بهتر از سالمندان افسرده است.
به گزارش خبرگزاري رويترز، اين تحقيق نشان داد سالمندان مثبت‌انديش كه دچار شكستگي استخوان لگن شده‌اند، بهتر از بيماراني كه چندان خوشبين نيستند و علائم افسردگي دارند، بهبود مي‌يابند.
اين محققان 432 زن و مرد 65 سال به بالا را كه به علت شكستگي استخوان لگن در بيمارستان بستري شده بودند مورد بررسي قرار دادند.

طي 2 سال انجام اين تحقيق، سالمندان خوشبين كه36 درصد شركت‌كنندگان را تشكيل مي‌دادند، در مقايسه با 13درصد سالمنداني كه چندان خوشبين نبودند يا 51درصد افرادي كه علائم افسردگي داشتند، توانستند سريع‌تر راه بروند و زودتر از صندلي برخيزند.
هرچند تفاوت در سرعت راه رفتن اين افراد اندك بود، اما همين توانايي نقش مهمي در فعاليت‌هاي روزمره دارد.

محققان دريافته‌اند كه ميوه و سبزيجات مي‌تواند از شكستگي استخوان لگن در مردان مسن جلوگيري كند. ويتامين«C» مردان مسن را در برابر كاهش توده استخواني محافظت مي‌كند.

مصرف ميوه و سبزيجات مي‌تواند به محافظت مردان مسن در برابر كاهش توده استخواني كه عامل اصلي شكستگي استخوان لگن است، كمك كند.

تحقيقات جديد نشان مي‌دهد: تراكم مواد معدني استخوان‌ها، وضعيت كلي و خطر شكستگي آنها علاوه بر كلسيم به مواد غذايي متعددي بستگي دارد.

اين محققان معتقدند: ويتامينC بدن را در برابر التهابات محافظت مي‌كند، التهاب مزمن مي‌تواند به جذب استخوان‌ها و كاهش جرم آنها منجر شود.

مطالعات قبلي در اين زمينه تاثير مصرف ميوه و سبزيجات را اثبات كرده بودند، اما نتايج اين تحقيقات كه در شماره نشريه تغذيه چاپ شده، براي اولين بار نقش ويتامينC را به طور خاص و مجزا مطرح مي‌كند.
گفتني است، نتايج اين تحقيقات تاثير مشابهي را در زنان سالمند تاييد نمي‌كند، اين در حالي است كه زنان زودتر و بيشتر از مردان دچار كاهش توده استخواني و پوكي استخوان مي‌شوند.
همچنين محققان اعلام كردند: بر خلاف انتظار، ويتامينC در مردان سيگاري كارآيي كمتري دارد.

شكستگي لگن يكي از مشكلات شايعي است كه در دوران پيري به سراغ بسياري از سالمندان مي‌آيد، اما زنان سالمند خصوصا در سال‌هاي پس از يائسگي بيش از مردان در معرض خطر شكستگي لگن قرار مي‌گيرند.
واضح است كه اين مشكل بر اثر كمبود ويتامينD ، كلسيم و پوك شدن استخوان‌ها به وجود مي‌آيد. اخيرا نيز متخصصان اعلام كرده‌اند علاوه بر اين، سابقه خانوادگي، استعمال سيگار و تحرك نداشتن ضريب دچار شدن به شكستگي لگن را افزايش مي‌دهند؛ به همين منظور پزشكان توصيه مي‌كنند تا افراد به ميزان كافي ويتامينD و كلسيم دريافت كنند تا استخوان‌هاي محكمي داشته باشند.

انجام ورزش و حركات تعادلي كه بانوان استقبال كمتري از آن مي‌كنند، سبب رشد آمار شكستگي لگن در اين جنس مي‌شود. ورزش به منظور تناسب اندام و ايجاد تعادل در سالمندان ضروري است. همچنين سالمندان بايد از كفش‌هاي مناسب و عاج‌دار استفاده كنند تا احتمال زمين خوردن آنها كاهش يابد.
در خانه نيز بايد كف سرويس بهداشتي را به كفپوش‌هاي مخصوص مجهز كرد تا مانع سر خوردن شود. متخصصان، انجام آزمايش‌هاي چشمي در سالمندان را نيز توصيه مي‌كنند؛ زيرا بسياري از زمين‌خوردگي‌هاي منجر به شكستگي لگن بر اثر خوبنبودن قوه بينايي اتفاق مي‌افتد.

معمولا فرد مبتلا به پوكي استخوان از بيماري خود بي‌اطلاع است و زماني متوجه مي‌شود كه در اثر يك ضربه كوچك مثل نشستن ناگهاني، لغزيدن و پيچ خوردن پا، زمين خوردن يا برخورد با اشيا، شكستگي استخوان‌هاي قسمت‌هاي مختلف بدن مثل استخوان لگن يا له‌شدگي ستون فقرات كمري براي فرد پيش مي‌آيد. با افزايش سن احتمال ابتلا به پوكي استخوان بيشتر بوده و افراد مسن بايد براي آگاهي از وضعيت استخوان‌هاي خود به پزشك مراجعه كنند.

چون ورزش يكي از عوامل مهم قرار گرفتن كلسيم در داخل استخوان‌ها و محكم شدن آنهاست، ورزش كمك بزرگي به پيشگيري از شكستگي‌ها مي‌كند. (در صورت ابتلا به پوكي استخوان قبل از آغاز هر گونه تمرين ورزشي بايد با پزشك خود مشورت كنيد)

مصرف مواد غذايي كلسيم‌دار: لبنيات كم‌چربي (شير، ماست، پنير، كشك و...) و در اين مورد اضافه كردن چاي، پودر نسكافه، پودر كاكائو و قهوه به شير از جذب شدن كلسيم آن جلوگيري مي‌كند. شربت‌هاي كاهش‌دهنده اسيد معده مانع جذب كلسيم مي‌شوند، بنابراين بايد از مصرف خودسرانه آنها خودداري و با نظر پزشك مصرف نماييد. نوشابه‌هاي گازدار مانع جذب كلسيم شده پس بايد تا حد امكان كمتر مصرف شوند.
استعمال دخانيات و مصرف الكل براي همه در هر سني و در هرشرايطي مضر بوده و از جمله عوارض آنها تشديد پوكي استخوان است. ويتامينD با افزايش جذب كلسيم از پوكي استخوان جلوگيري كرده و براي تامين آن بايد هر روز در مقابل نور مستقيم خورشيد قرار گرفت. (تابش نور خورشيد از پشت شيشه اثري ندارد)

۱- پیشگیری از شکستگی مهمتر از درمان است.استفاده از شورتهای دارا ی ساپورت و حمایت طرفی که حالت ضربه گیر دارد در افراد مسن توصیه می شود.

۲- کاهش شانس افتادن با ورزشهای خاص مانند ورزشهای تعادلی یوگا و یا تاچی .تغییرات در محیط منزل و بخصوص سرویس هداشتی و حمام جهت کاهش شانس افتادن استفاده از وسایل کمکی مانند عصا یا واکر بر طبق وضعیت بیمار.

۳-بیمار یکه دچار شکستگی لگن است باید هرچه زودتر راه برود و در صورت لزوم در بخش طب فیزیکی و توانبخشی بستری شده و با تمهیدات تیم توانبخشی به زندگی عادی برگردد.

ابتدا بیمار با عصای زیر بغلی و یا واکر با نظارت فیزیوتراپیست ماهر راه خواهد رفت سپس میزان وزنی که باید توسط بیمار تمل شود تنظیم شده و به بیمار اجازه حرکت داده می شود.

استفاده از ترد میل و دوچرخه در مرحله بعدی خواهد بود.

آموزش نحوه از پله بالا و پایین رفتن نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. در پله بالا رفتن ابتدا باید پای سالم قرار گیرد سپس پای مبتلا و در صورت پایین آمدن از پله ها ابتدا پای مبتلا و سپس پای سالم قرار گیرد.

منبع:نورپرتال