کهیر و تورم

کهیر با عنوان Urticaria شناخته می شود. تورم قرمز، برجسته و اغلب خارش دار با
اندازه های مختلف که در پوست ظاهر و سپس ناپدید می شوند. آنژیوادما یا تورم رگی، باعث تورم عمیق تر در سطح پوست به خصوص اطراف لب و چشم  می گردد یک حالت وخیم تر
( آنژیوادمای ارثی ) غیر شایع بوده و به طور ناگهانی ، شدید و سریع باعث تورم صورت ، بازو ،ساق پا ، اندمها ، دستگاه تناسلی ، مجاری هوایی و دستگاه گوارش می گردد. در بیشتر بیماران کهیر و آنژیوادما بی ضرر بوده و هیچ علامت پایداری بر جای نمی گذارد. آنژیوادم شدید در صورتی که باعث انسداد راه هوایی در اثر تورم زبان یا گلو شود، می تواند تهدید کننده حیات باشد و باعث کاهش سطح هوشیاری گردد.

 

?  علائم و نشانه ها

  کهیر حاد می تواند کمتر از یک تا 6 هفته به طول بیانجامد، در حالی که کهیر مزمن بیش  از 6 هفته طول می کشد و گاهی نیز ماه ها و سالها ادامه می یابد .اغلب آنژیوادما و کهیر مزمن همزمان رخ می دهند.

  کهیر اغلب خارش دار و  ممکن است مشابه گزش پشه باشد . کهیر تمایل به ایجاد در هوای گرم دارد.

  علائم و نشانه های آنژیوادما عبارتند از : تورم بزرگ نواحی اطراف لب و چشم ، دستها، پاها ، آلت تناسلی و داخل دهان تورم شدید و ناگهانی صورت، بازوها، مجاری هوایی و گوارشی

-    دردهای پیچشی ناشی از تورم دستگاه گوارش

-    تنفس دشوار ناشی از تورم مجاری هوایی

?  علت

  ضایعات کهیری و آنژیوادمای به وسیله التهاب پوستی ایجاد می شوند. در برخی موارد کهیر و آنژیوادما هنگامی شروع می شود که سلولهای خاصی به نام ماست سل ها، هیستامین و دیگر ترکیبات شیمیایی را در جریان خون و پوست آزاد می کند.

  واکنش های حساسیتی و آلرژیک به دارو و غذا می تواند منجر به ایجاد کهیر و آنژیوادما گردد.

 

آلرژن ها

  غذاها: حلزون ،ماهی، آجیل، تخم مرغ و شیر از شایعترین آلرژن ها می باشند.

داروها: تقریباً هر داروئی می تواند باعث ایجاد کهیر یا آنژیوادم شود. امٌا شایعترین آنها عبارتند   از :آسپرین ، آنتی بیوتیک ، بروفن و داروهای کنترل فشار خون

  آلرژن های دیگر عبارتند از : گرده گلها ، پشم حیوانات ، لاستیک و نیش حشرات

  عوامل محرک دیگر عبارتند از :

-    عوامل فیزیکی : نظیر گرما، سرما، نور خورشید، آب، فشار پوستی، استرس روحی و ورزش

-    درماتوگرافیسم:  معنی تحت لفظی آن ? نوشتن بر روی پوست ? می باشد. هنگامی که روی پوست فشار وارد می سازید. یا خراشیده می شود. یک برجستگی در محل به علت آزاد شدن هیستامین و التهاب رگی ایجاد می شود.

  علاوه بر این، شروع کننده ها گاهی اوقات کهیر و آنژیوادم در اثر واکنش به آنتی بادی های منتشر شده در بدن ایجاد می شود. نمونه های این حالت شامل انتقال خون، اختلالات سیستم ایمنی مانند سرطان لوپوس، بیماری های تیروئیدی خاص، هپاتیت A و B و سرماخوردگی می باشند.

  آنژیوادم ارثی به سطح پائین یا عملکرد غیر طبیعی پروتئین خونی خاصی به نام مهار کننده C₁ مربوط می باشد . این مهار کننده نقش تنظیم کننده ای بر عملکرد سیستم ایمنی شما ایفا می کند.

?  عوامل خطر

-    سابقه قبلی آنژیوادم و کهیر

-    واکنش های حساسیتی

-    سابقه خانوادگی آنژیوادم

-    سابقه خانوادگی آنژیوادم ارثی       

?  غربالگری و تشخیص

  ممکن است پزشک سابقه دارویی شما را بپرسید یا از جزئیات برنامه روزانه شما جهت روشن کردن محرک های احتمالی مطلع گردد. هم چنین ممکن است وی تست های حساسیتی نظیر تست پوستی را انجام دهد.

  در صورتی که پزشک شما به بیماری آنژیوادم ارثی مشکوک باشد ممکن است تست خونی جهت تعیین سطح یا عملکرد پروتئین خونی خاص را تقاضا نماید.

?  درمان

-    خارش و احساس ناراحتی فرد

-    دشواری در تنفس و کاهش هوشیاری فرد به علت تورم در دهان و گلو

-    شوک آنافیلاکسی که با تنفس سخت و افت فشار خون همراه می باشد.

  درمان

  در صورت خفیف بودن علائم نیازی به درمان نیست. درمان استاندارد برای این بیماری، آنتی هیستامین ها می باشند و عبارتند از :

  داروهای بدون نسخه نظیر دیفن هیدرامین، کلرافنیرآمین، کلماستین و لوراتادین

  آنتی هیستامین هایی نظیر دیفن هیدرامین ، کلروفینرآمین و کلماستین ممکن است باعث باعث خواب آلودگی شود. داروهای تجویزی عبارتند از :

-    دسلوراتادین

-    فکسوفنادین

-    سیتریزین

-    هیدروکسی زین

  در صورت لزوم جهت درمان پزشک ممکن است کورتیکواستروئید خوراکی تجویز نماید که باعث تخفیف تورم، قرمزی و خارش می گردد. علیرغم سودمندی این درمان ها ، این داروها بر آنژیوادم ارثی اغلب غیر مؤثر هستند.

  درمان های اختصاصی کاربردی جهت درمان آنژیوادم ارثی طولانی مدت می باشند و شامل اندروژن های خاصی نظیر دانازول که باعث تنظیم سطح پروتئین خونی می گردد، می شود.

  در طی یک حمله حاد کهیر یا آنژیوادم شما ممکن است نیاز به تزریق اورژانسی آدرنالین داشته باشد.

  در صورت تکرار حملات ممکن است پزشک آدرنالین و نحوه مصرف آن را جهت مواقع ضروری تجویز نماید.

 

  پیشگیری

-    اجتناب از محرک های شناخته شده نظیر غذاها و داروها

-    اجتناب از وضعیت های خاصی نظیر سرما و گرما

  مراقبت فردی

-    اجتناب از خاراندن منطقه مبتلا

-    پوشش نازک با رنگهای روشن

-    به حداقل رساندن فعالیت های شدید

-    مصرف آنتی هیستامین های بدون نسخه جهت رفع خارش

 منبع:کهیر

كهير و آنژيوادم

كهير (راش گزنه) نوعي تورم رنگ پريده تا قرمز رنگ، با حدود مشخص و خارش‌دار مي‌باشد كه اندازه ضايعات از چند ميليمتر تا چندين سانتيمتر متفاوت است. اغلب ضايعات به صورت گرد يا بيضي مي‌باشند ولي ممكن است به هم متصل باشند و پلاكهايي با حاشيه نامنظم و يا به صورت حلقوي، قوس و يا مارپيچ ايجاد نمايند.
ضايعات كهيري،پوسته يا تغيير رنگ طولاني مدت ايجاد نمي‌كنند. در اطراف ضايعات ممكن است هاله بي‌رنگ يا قرمز ايجاد شود. از خصوصيات مهم كهير خارش است.
* بثورات كهيري در عرض 24 ساعت محو مي‌شوند.

* اگر از شروع حمله حاد ضايعه كمتر از 6 هفته گذشته باشد، كهير حاد ناميده مي‌شود و در مواردي كه بيشتر از 6 هفته باشد به عنوان كهير مزمن شناخته خواهد شد. در كهير مزمن مكانيسم‌هاي اتوايميون نقش اساسي دارند. مانند لوپوس، آرتريت روماتوئيد و ...
كهير حاد اغلب در اثر تماس با مواد آلرژن داروها، غذاها، مواد شيميايي، گرده گياهان و عفونت‌هاي ويروسي ايجاد مي‌شود.

• اپيدميولوژي
كهير از جمله بيماري‌هاي شايع پوستي مي‌باشد. 20-10 درصد مردم در دوره‌اي از زندگي خود دچار يك يا چند حمله كهيري مي‌شوند.
كهير حاد بيشتر در كودكان و نوجوانان و كهير مزمن در افراد ميانسال يا پير ديده مي‌شود.

• اتيولوژي
مطالعات نشان مي‌دهند كه سلولهاي ماستوسيت و مدياتورهاي آنها نقش اصلي را در ايجاد كهير به عهده دارند. ماستوسيت‌ها در شرايط طبيعي در پوست وجود دارند و مدياتورها (واسطه‌ها)ي زيادي توليد و در خود ذخيره مي‌كنند. فعال شدن اين سلول‌ها به وسيله مكانيسم‌هاي ايمني و يا غير ايمني باعث ايجاد ضايعات كهيري مي‌شود.

ماستوسيت‌ها سلولهايي هستند كه در اطراف مويرگ‌ها، لنفاتيك‌ها و ضمائم و اعصاب قرار دارند. محل آنها و مدياتورهايي كه آزاد مي‌كنند، سبب مي‌شود كه به طور مستمر بر روي سلولهاي موجود در درم و نيز سلولهاي التهابي كه در پوست وجود دارند، اثر بگذارند. در حدود 10-7 هزار ماستوسيت در هر ميليمتر مكعب پوست انسان وجود دارد.
مدياتورهاي مهم ماستوسيت شامل هيستامين، هپارين، كيماز و ... مي‌باشد. بيشترين علت كهير حاد، اتصال آنتي‌ژن به آنتي‌باديIgE در سطح ماستوسيت است و اكثر آنتي ژن‌هاي مولد، شامل غذا، دارو و عوامل عفوني مي‌باشند.

كهير ممكن است علت ايمنولوژيك و يا غير ايمنولوژيك داشته باشد.

• عوامل موثر در ايجاد كهير

1) غذاها
غذاهايي كه مواد افزودني و رنگي داشته باشند، همچنين مواد نگهدارنده در غذاها يكي ديگر از عوامل ايجاد كهير مي‌باشد. غذاهاي Fast food و آماده و سس‌هاي همراه آنها از ديگر علل كهير مي‌باشد. غذاهاي معمول كه باعث كهير مي‌شوند بادام زميني، آجيل‌ها، حلزون، ماهي، شير، گندم، سويا و غيره را شامل مي‌شوند.
مواد غذايي ديگر از جمله گوجه فرنگي، بادمجان، تخم مرغ، كاكائو، قهوه، پنيرهاي مختلف نيز مي‌توانند باعث ايجاد كهير شوند.

2) عفونت‌هاي انگلي و روده‌اي
3) داروها و سموم از جمله كوتريموكسازول، آسپيرين و مسكن‌هاي غير استروئيدي. مواد حاجب كه به علت قدرت يوني ماده حاجب باعث ايجاد كهير مي‌شود.
4) هيجان‌ها و استرس‌ها
5) كهير كلينرژيك
به علت استحمام، فعاليت بدني و حمام آب گرم ايجاد مي‌شود.

6) كهير سرمايي
غوطه‌ور شدن در آب سرد و يا تماس با هواي سرد. اين ضايعات معمولا بعد از اينكه پوست در حال گرم شدن مجدد است ايجاد مي‌شوند. در اين نوع كهير خطر غرق شدن وجود دارد.

7) كهير فشاري
دقايقي بعد از مالش شديد يا خراشيدن پوست ايجاد مي‌شود. به دو صورت فوري و تاخيري است. فرم تاخيري آن شايع‌تر است.
ضايعات كهير فشاري تاخيري اغلب به صورت ضايعات كهيري حساسي بروز مي‌كند كه در محل ضربه و فشار، مثلا در دستها به علت حمل كيف دستي، در شانه‌ها به علت فشار بند كيف يا چمدان و در پاها به علت فشار كفش ايجاد مي‌شوند. اين ضايعات معمولا 30 دقيقه تا 9 ساعت بعد از فشار ايجاد مي‌شوند و ممكن است تا 30 ساعت باقي بمانند و با ضعف و بيحالي و سردرد همراه باشند.

8) كهير آفتابي
بيماري نادري است كه به علت تابش اشعه الكترومغناطيسي بروز مي‌كند كه چند دقيقه تا چند ساعت بعد از تابش ايجاد كهير مي‌نمايد.

9) كهير آبي
آب ممكن است باعث ايجاد كهير شود و معمولا چند دقيقه بعد از تماس، ضايعات برجسته‌ي كوچكي ايجاد مي‌شود. چنانچه سطح پوست را با وازلين چرب كنيم از ايجاد كهير جلوگيري به عمل مي‌آيد.

10) كهير تماسي
معمولا با قرمزي و برجستگي مشخص مي‌شود ولي ممكن است گاهي به صورت گز گز، سوزش و خارش تظاهر كند.

آسم، رينيت و ضايعات اگزمايي ممكن است همراه اين نوع كهير ديده شود. لاتكس موجود در لاستيك ماشين علت شايع كهير تماسي است. موادي از قبيل سينامات و آمونيوم سولفات نيز مي‌توانند باعث ايجاد كهير تماسي شوند.

11) عوامل عفوني (هليكوباكترپيلوري، استرپتوكوك، استافيلوكوك و ...)

• تشخيص كهير
معمولا از روي معاينه فيزيكي است ولي گرفتن يك شرح حال كامل، بسيار مهم مي‌باشد. ضايعات كهيري معمولا خارش دارند و به طور طبيعي ضايعات كهيري كمتر از 24 ساعت باقي مي‌مانند. در مواردي كه كهير به صورت مزمن درآيد، تستهاي آزمايشگاهي تكميلي لازم مي‌باشد. تست تحريكي جهت كهير فيزيكي يكي از ديگر عوامل تشخيصي مي‌باشد.

• آنژيوادم
با تورم راجعه و دردناك پوست، مخاط تنفسي و گوراشي مشخص مي‌شود. آنژيوادم اصطلاحي است كه براي توصيف تورم‌هاي عمقي پوست و بافت زير جلدي به كار مي‌رود. حدود ضايعه نامشخص است و به رنگ پوست مي‌باشد. آنژيوادم بيشتر پلك‌ها، لب‌ها، زبان، ناحيه تناسلي، دستها و پاها و به نسبت كمتر حنجره و دستگاه گوارش را مبتلا مي‌كند.
عواملي چون ضربه‌هاي جزئي، هيجانات، عفونت‌ها و تغييرات سريع درجه حرارت باعث شعله‌ور شدن آنها مي‌شود.

• درمان كهير
درمان وابسته به حذف عواملي است كه در ايجاد آن موثراند و شامل تحريك اوليه، سلولهاي اثر كننده، واسطه‌هاي التهابي آنها و محل‌هاي گيرنده در سلول‌هاي هدف مي‌باشند.
درمان ايده‌آل، تشخيص و حذف علت آن است. درمان كهير مزمن بيشتر علامتي است.
حذف آسپيرين و داروهاي مسكن غير استروئيدي ضروري است. لوسيون‌هاي ضد خارش و كمپرس سرد سبب تسكين موقت مي‌شوند.

داروهاي آنتي هيستامين قسمت اصلي درمان در كهير و آنژيوادم مي‌باشند.
آنتي‌هيستامين‌هاي قديمي به نسل اول معروفند و آنتي‌هيستامين‌هاي جديدتر كه خواب آلودگي كمتري ايجاد مي‌كنند نسل دوم ناميده مي‌شوند.

در موارد نادر و شديد تجويز كورتون ضروري است. در موارد كهير مزمن بايد علت با آزمايش‌هاي خون و ايمني مختلف مشخص و درمان شود. عفونت‌هاي مزمن بايد ريشه‌كن شوند.
يكي از علل مهم كهير مزمن، عفونت هليكوباكترپيلوري مي‌باشد. عفونت‌هاي ديگر از قبيل عفونت‌هاي سينوسي 15 درصد علت كهير مزمن را تشكيل مي‌دهد و اكثراً با درمان سينوزيت كهير مزمن بهبود مي‌يابد.


منبع:مرکز بهداشت و درمان