لذا درمانهاي غير دارويي براي کنترل علايم ام اس پيشنهاد مي گردد. 

هدف از اين مطالعه بررسي تاثير روش آب درماني به عنوان يک روش درماني مکمل بر 

خستگي بيماران مبتلا به مولتيپل اسکلروزيس مي باشد.مواد و روش ها: اين پژوهش 

يک مطالعه نيمه تجربي است. که پس از نمونه گيري به روش آسان، نمونه ها به صورت

 تصادفي در دو گروه شاهد و آزمون تخصيص داده شدند. روش کار در اين مطالعه به صورت 

برگزاري يک جلسه توجيهي به منظور آشنايي نمونه ها با اهداف و روش مداخله و

24 جلسه انجام آب درماني توسط گروه آزمون در مدت سه ماه بود در صورتيکه براي گروه 

شاهد هيچگونه مداخله اي انجام نشد. ابزارهاي جمع آوري اطلاعات شامل پرسشنامه

 اطلاعات دموگرافيک، ابزار سنجش شدت خستگي (FSS) و چک ليست هاي خود گزارش دهي بود.

يافته ها: در اين پژوهش 50 نفر (25 نفر گروه شاهد و 25 نفر گروه آزمون) شرکت داشتند. 

آزمون آماري تي مستقل بين ميانگين امتياز خستگي قبل از مداخله تفاوت معني داري را بين دو گروه

 نشان نمي دهد ولي چهار هفته، هشت هفته و دوازده هفته بعد از مداخله اين تفاوت بين دو گروه 

شاهد و آزمون معني دار مي باشد (P<0.05).

 همچنين آزمون آماري آناليز واريانس با اندازه گيري هاي مکرر تفاوت معني داري را از 

نظر ميزان خستگي بين دو گروه شاهد و آزمون در چهار بار اندازه گيري نشان مي دهد (P<0.05)

.استنتاج: انجام روش آب درماني در بيماران ام اس توانست باعث کاهش شدت خستگي در اين 

بيماران گردد، لذا انجام اين تکنيک به عنوان يک روش موثر،

 مقرون به صرفه در هزينه و زمان، همچنين داشتن قابليت يادگيري و اجراي آسان 

به بيماران مبتلا به ام اس توصيه مي گردد.


منبع:مرکز تخصصی آب درمانی